Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc sử dụng vốn công ty
Tại khoản 2, Điều 37 Luật Doanh nghiệp quy định chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp kể cả chức năng đại diện theo uỷ quyền. Ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp.
Theo quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 92 Bộ luật Dân sự thì văn phòng đại diện, chi nhánh không phải là pháp nhân. Người đứng đầu văn phòng đại diện, chi nhánh thực hiện nhiệm vụ theo uỷ quyền của pháp nhân trong phạm vi và thời hạn được uỷ quyền”. “Pháp nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do văn phòng đại diện, chi nhánh xác lập, thực hiện.
Theo đó, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc sử dụng vốn kinh doanh của công ty, hoạt động theo chức năng hoặc ủy quyền của công ty. Vì vậy pháp luật không yêu cầu Chi nhánh đăng ký vốn điều lệ.
Hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh quy định tại Điều 33 Nghị định 43/2010/NĐ-CP của Chính phủ ngày 15/4/2010 không có yêu cầu đăng ký vốn điều lệ chi nhánh.
Nội dung “Thông báo lập chi nhánh” (Phụ lục III-1 ban hành kèm theo Thông tư 14/2010/BKH ngày 4/6/2010 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) có mục kê khai đăng ký hạch toán độc lập hay hạch toán phụ thuộc, nhưng không có mục nào yêu cầu kê khai vốn điều lệ chi nhánh. Nội dung “Giấy Chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh” (Phụ lục IV-7) cũng không có mục nào ghi vốn điều lệ chi nhánh.
Về mã số thuế và kê khai nộp thuế
Chi nhánh thực hiện hạch toán kế toán theo hình thức hạch toán độc lập hay hạch toán phụ thuộc là do công ty (đơn vị chủ quản) quyết định và kê khai vào “Thông báo lập chi nhánh” (theo Phụ lục III-1 ban hành kèm theo Thông tư 14/2010/BKH).
Việc chi nhánh áp dụng hình thức hạch toán độc lập, hay hạch toán phụ thuộc sẽ liên quan đến việc thực hiện chế độ kê khai, nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế đối với hình thức hạch toán mà chi nhánh áp dụng.
Về đăng ký mã số thuế cho chi nhánh, theo hướng dẫn đăng ký mã số thuế cho chi nhánh tại điểm c, mục 3.3, Điều 3, Phần I, Thông tư số 85/2007/TT-BTC ngày 18/7/2007 của Bộ Tài chính thì mã số thuế 13 số được cấp cho các chi nhánh có hoạt động kinh doanh và kê khai nộp thuế trực tiếp với cơ quan Thuế.
Các đối tượng quy định tại điểm này được gọi là các đơn vị trực thuộc. Đơn vị có các đơn vị trực thuộc được gọi là đơn vị chủ quản. Các đơn vị trực thuộc không phân biệt hình thức hạch toán độc lập hay hạch toán phụ thuộc đều được cấp mã số thuế 13 số.
Các đơn vị trực thuộc chịu sự quản lý của đơn vị chủ quản nhưng đăng ký nộp thuế trực tiếp với cơ quan thuế thì đơn vị chủ quản (có mã số thuế 10 số) của đơn vị trực thuộc phải thực hiện kê khai các đơn vị này vào "Bản kê các đơn vị trực thuộc" để cơ quan Thuế cấp mã số thuế 13 số.
Về thuế giá trị gia tăng, theo hướng dẫn tại điểm c, khoản 1, Điều 10, Thông tư 28/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 28/2/2011 thì: “Trường hợp người nộp thuế có đơn vị trực thuộc kinh doanh ở địa phương cấp tỉnh khác nơi người nộp thuế có trụ sở chính thì đơn vị trực thuộc nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của đơn vị trực thuộc; nếu đơn vị trực thuộc không trực tiếp bán hàng, không phát sinh doanh thu thì thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính của người nộp thuế”.
Về thuế thu nhập doanh nghiệp, tại điểm b, khoản 1, Điều 11, Thông tư 28/2011/TT-BTC hướng dẫn: “Trường hợp người nộp thuế có đơn vị trực thuộc hạch toán độc lập thì đơn vị trực thuộc nộp hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh tại đơn vị trực thuộc cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp đơn vị trực thuộc”.
Về thuế môn bài được hướng dẫn tại khoản 1, Điều 15, Thông tư 28/2011/TT-BTC như sau: "Trường hợp người nộp thuế có đơn vị trực thuộc ở khác địa phương cấp tỉnh nơi người nộp thuế có trụ sở chính thì đơn vị trực thuộc thực hiện nộp Tờ khai thuế môn bài của đơn vị trực thuộc cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp đơn vị trực thuộc".
